ธนาคารกรุงเทพ
 
 
<< ๑๘๑ ๑๘๒ ๑๘๓ ๑๘๔ ๑๘๕ ๑๘๖ ๑๘๗ ๑๘๘ ๑๘๙ ๑๙๐ ๑๙๑ ๑๙๒ ๑๙๓ ๑๙๔ ๑๙๕ ๑๙๖ ๑๙๗ ๑๙๘ ๑๙๙ >>
 
 
ความยาวของตัวกลองเป็น ๒ เท่าของหน้าเสียงทุ้มคือ ๒๐ นิ้ว เวลาเจาะไม้ต้องเจาะ เป็นรูปกรวยเข้าหากัน พบกันห่างจากกึ่งกลาง ๒ นิ้ว ค่อนไปทางด้านเสียงสูง หนัง ที่ใช้หุ้ม ใช้หนังตะกวด หนังค่าง หนังเสือปลา หนังนาก หนังแพะ ตามแต่ต้อง การเสียงแบบไหน การเตรียมหนังต้องนําหนังดิบที่ยังไม่ฟอกแช่น้ำปูน ขูดแต่งให้บางลงและเรียบเสมอกันแล้วจึงนํามาหุ้ม เจาะรูร้อยเชือกดึงกันทั้ง ๒ หน้า ขึ้นหนังให้ตึง จนได้เสียงตามต้องการเป็นอันใช้ได้

๔. ทน

ทนเป็นชื่อกลองอีกชนิดหนึ่ง มีความหมายไม่เหมือน “โทน” ของภาคกลาง “ทน” ของภาคใต้เป็นกลองสองหน้า เหมือนปืดที่กล่าวมาแล้ว แต่เล็กกว่ามาก ปืดยาว ถึง ๒๐ นิ้ว ทนยาวเพียง ๑๒ – ๑๓ นิ้ว เส้นผ่าศูนย์กลางหน้ากลอง ๖ นิ้ว ใช้เฉพาะในวงกาหลออันเป็นวงดนตรีที่ใช้บรรเลงในงานศพ และงานบวชนาคที่ผู้บวชไม่ต้องการสึกเท่านั้น ไม่นําไปใช้อย่างอื่นเลย ถือกันว่ากาหลอครูแรง ผู้ใช้เล่นจะต้องปฏิบัติตามธรรมเนียมอย่างเคร่งครัด ทนมี สายสะพายด้วยเพราะต้องสะพายเดินตีตอนแห่ศพ การตีใช้ไม้ซึ่งทําขึ้นเฉพาะขนาดเท่านิ้วมือ ลักษณะโค้งๆ (ดังภาพ)

ลักษณะไทย โดย ธนาคารกรุงเทพ

โครงสร้าง

ทนมี ๒ ขนาด คือใบโตเรียกว่า “ทนแม่” ยาว ๑๓ นิ้ว เส้นผ่าศูนย์กลาง ๖ นิ้ว และ “ทนลูก” ยาว ๑๒ - ๑๒.๕ นิ้ว เส้นผ่าศูนย์กลาง ๕.๕ นิ้ว การเตรียมไม้ทําทนก็ เหมือนปืด คือจะใช้ไม้ขนุน ไม้จําปา ไม้ชิงชัน ไม้ประดู่ หนังที่ใช้หุ้มใช้หนังค่าง หนังนาก หนังเสือปลา

๕. ทับ

ทับเป็นชื่อเครื่องดนตรีประเภทเครื่องหนัง ใช้ตีกํากับจังหวะแต่ดั้งเดิมของปักษ์ใต้ มีอิทธิพลคลุมไปถึงดนตรีไทยด้วย ดังจะพบว่าชื่อจังหวะของดนตรีไทยนั้น เรียกว่า “หน้าทับ” เช่น หน้าทับสองไม้ หน้าทับแขก ฯลฯ ทับยังนํามาใช้ตีกํากับจังหวะประจําวง ดนตรีไทยมาตรฐานด้วย แต่เปลี่ยนชื่อเรียกว่า “โทน”

ลักษณะไทย โดย ธนาคารกรุงเทพ

โครงสร้าง

ตัวทับทําด้วยไม้เนื้อแกร่งหรือเนื้อแข็ง เช่น ไม้ชิงชัน ไม้ประดู่ ไม้ขนุน ไม้ จําปา ขุดเนื้อในออกและแต่งรูปภายนอกให้เรียบร้อย (ดังภาพ) หุ้มด้วยหนังค่างตรึง ให้ตึงด้วยหวาย ขนาดของทับโดยทั่วไปหน้าทับเส้นผ่าศูนย์กลางยาว ๕ นิ้ว ความ ยาวตลอดลําตัวประมาณ ๑๓ นิ้ว ทับใช้ตีให้เกิดเสียงได้หลายเสียงแล้วแต่วิธีตี เช่น ตี ทั้งฝ่ามือแล้วปล่อยทันทีจะได้เสียง “เทิ่ง” ตีทั้งฝ่ามือแล้วประกบไว้พร้อมทั้งใช้มือ อีกข้างหนึ่งปิดรูด้านก้นไว้ จะได้เสียง “ฉับ” ตีบริเวณขอบแล้วปล่อยพร้อมทั้งใช้มืออีกข้างหนึ่งปิดก้นไว้ จะได้เสียง “ซ้ำ” โอกาสบรรเลง ใช้ตีกํากับจังหวะการแสดงหนังและโนรา

๖. กรับพวง

กรับพวงภาคใต้รูปร่างต่างจากกรับพวงภาคกลางมาก และมีลักษณะเป็นพวง ติดต่อกันจริง (ดังภาพ) ใช้ตีให้จังหวะประกอบการเล่นหนังและโนรา

ลักษณะไทย โดย ธนาคารกรุงเทพ
 
       
  ๒๐๐ ศิลปะการแสดง  
     
หน้าแรก   หนังสืออิเล็กทรอนิกส์   นิทรรศการ   กิจกรรม   ติดต่อเรา   ธนาคารกรุงเทพ

การรับชมเว็บไซท์นี้แนะนำให้ตั้งค่าหน้าจอที่ 1024x768 หรือสูงกว่า และติดตั้ง Shockwave Flash ให้กับเว็บเบราว์เซอร์เพื่ื่อการแสดงผลที่สมบูรณ์
© สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2552 ลักษณะไทย ออกแบบโดย มูลนิธิหอศิลปะแห่งรัชกาลที่ ๙